Główne trendy społeczno-kulturowe oraz konsumenckie, które będą kształtowały obraz nowego „Konsumenta po kryzysie” przedstawione zostały na seminarium Intuition z cyklu Trendy i Prognozy: 2010+…, które odbyło się w Warszawie 10 marca br.

Z analizy trendów przedstawionych przez Intuition podczas zorganizowanego przez firmę we współpracy z GfK Polonia seminarium „Konsument po Kryzysie”, wynika, że pomimo optymistycznych doniesień ekspertów ekonomicznych o wychodzeniu gospodarek światowych z kryzysu, jego skutki mogą być jeszcze długo odczuwalne w zmianach, jakie kryzys zapoczątkował lub wzmógł w zakresie wartości i priorytetów życiowych, a także postaw i zachowań konsumentów.

Wprawdzie polscy konsumenci nie zostali dotknięci kryzysem tak bardzo jak konsumenci innych europejskich krajów i znaleźli się „po lepszej stronie świata”, nagłe spowolnienie gospodarcze, rosnące bezrobocie i wysoki stopień niespłaconego zadłużenia przyczynią się do zintensyfikowania rozwoju niektórych trendów społeczno-kulturowych, które będą miały zasadniczy wpływ na kształtowanie się nowych postaw i potrzeb konsumentów.  

Dane GfK Polonia pokazują, że mimo, iż wskaźnik nastrojów konsumenckich w Polsce wzrósł od lutego 2009 do lutego 2010 r. o 20 pkt., nadal pozostaje on poniżej średniej UE, a Polacy gorzej niż ich zachodni koledzy postrzegają szanse na poprawę sytuacji finansowej swoich gospodarstw w ciągu najbliższego roku. Ale paradoksalnie optymistyczniej od innych mieszkańców UE oceniają swoje możliwości i chęci zakupowe. Jednocześnie dane sprzedażowe mówią, że wzrost w kategorii dóbr FMCG spadł z 12,5% w latach 2007-2008 do 2,5% w latach 2008-2009 (po uwzględnieniu inflacji wzrost ten wynosi praktycznie 0). Podobna sytuacja spotkała rynek domowych dóbr trwałego użytku – spadek w 2009 r. o 11,5% w porównaniu do roku 2008. A wzrost udziału w sprzedaży sieci dyskontowych dodatkowo potwierdził tezę, że cena była w ostatnim roku jednym z decydujących czynników przy wyborze sklepu czy produktu.

Oto 6 trendów, które wg prognoz Intuition będą się szczególnie nasilać pod wpływem kryzysu:

• kokonizacja i koncentrowanie się uwagi konsumentów wokół domu i prywatnej sfery życia -  
  jako wynik ucieczki przed światem zewnętrznym do bezpiecznej przystani domu, dającej poczucie azylu, komfortu psychicznego, do którego przenosi się coraz częściej wszystkie sfery życia: zawodową, rodzinną i towarzyską, gdzie realizuje się indywidualne pasje i buduje kontakty, które to miejsce otacza się swoistym kokonem, chroni się i odgradza przed światem, również w sensie dosłownym;
• budowanie więzi – w rosnącym poczuciu izolacji społecznej i zagrożenia zewnętrznego rośnie potrzeba bliskich kontaktów, również poza więzami krwi; czy to na drodze bezpośrednich, fizycznych kontaktów, czy rosnącego w siłę Internetu i oferowanych przez niego komunikatorów, portali, gron społecznościowych; rodzina, miłość i przyjaźń to najważniejsze wartości nadające sens życiu;
• eskapizm w świat przygody i fantazji – rośnie popularność alternatywnych światów wirtualnych, które dają poczucie (lub chociaż złudzenie) większej kontroli niż w świecie rzeczywistym; gry komputerowe, filmy, mroczne książki fantasy lub science-fiction pozwalają na oderwanie sie od trudnej lub nudnej codzienności, oferują ekstremalne, niecodzienne przeżycia i doznania;
• prostota i autentyczność – w całej złożoności świata, który coraz trudniej zrozumieć i w którym coraz trudniej się odnaleźć, następuje większe docenianie prostych wartości, poszukiwanie przejrzystości, jasnych czytelnych komunikatów i transparencyjności w stylu życia, produktach i markach;
• powrót do korzeni – poszukiwanie własnej tożsamości, drzewa genealogicznego, wspieranie lokalizmu i tradycyjnych wartości daje jakiś punkt zaczepienia w niestabilnym świecie, poczucie bezpieczeństwa i stałości.
• nowy wymiar luksusu – następuje zmiana tradycyjnego postrzegania luksusu z tego co drogie i przeciętnie niedostępne na rzecz wartości niematerialnych, coraz trudniej dostępnych emocjonalnie, takich jak czas wolny, przyjaźń, harmonia, wellness, balans między pracą a przyjemnością.

Jakie przesłanie wynika z tego spotkania? Wszystkie te zmiany kreują nowe możliwości dla firm i marek 
w zakresie planowania strategicznego, rozwoju nowych produktów i usług, innowacji, kreacji nowych konceptów i komunikowania.

Potrzebne będzie jednak przemyślenie i przekierowanie strategii, poszukiwania idące poza kategorię, sięgające w głąb prawdziwych potrzeb wynikających z trendów społeczno-kulturowych, tak, aby marki znalazły się w rezonansie z nowym konsumentem pokryzysowym.

Zrozumienie, które z tych trendów mogą być ważne dla danego biznesu i jakie konkretnie implikacje mogą mieć wpływ na daną kategorię czy markę, odkrycie nowych potrzeb konsumentów, które marka może zaadresować poprzez innowację, będzie miało fundamentalne znaczenie w osiągnięciu sukcesu po okresie kryzysu. 

Intuition Polska Sp. z o.o.

29.03.2010